Declamatie geschreven en voorgedragen door de heer Pierre Huyskens bij de onthulling van de herdenkingsplaquette van 2-13 R.I. op 2 september 1991


 

DE CODE DIE ONS HEILIG IS

 

Twee Dertien R.I. -

weet Limburg zťlf nog wel

waar dat voor staat

en wat in die twee cijfers,

die twee letters

Aan mankracht, moed en Odyssee

verborgen gaat.

 

Twee Dertien R. 1. -

 de code die ons heilig is,

dat epos dat alleen nog maar

 in ons geheugen veilig is -

 is dat nog actueel?

Verkoopbaar Aan de buitenwacht?

 

Heerst langs de brede stroom der Maas,

in 't bronsgroen eikenhout,

 nog altijd de verbeeldingskracht,

die ons als zonen van 't Limburgs land,

als OVW'ers toen,

met idealen meer bewapend

 dan met patronen en geweer,

 nu nog verplaatsen kan

 ver over zee, naar de andere kant

van 't Koninkrijk, waar - meenden wij -

een roeping lag voor Koningin en Vaderland?

 

Als die verbeeldingskracht

hier'langs der beekjes boord' ontbreekt,

dan blijft het toch een waar verhaal,

dat wij destijds vrijwillig gingen,

om eerst in Amerikaans tenue

het nazi-monster te bedwingen.

Wij trokken toen, al vroeg bevrijd

en tot bevrijden uitgedaagd,

 met blakend temperament

 de Oostgrens over, hier langs deze weg,

 voorbij dit IndiŽ-monument.

 

Hier staan wij nu bij onze doden

de namen van die vijfentwintig man

die mťt ons Aan die Odyssee begonnen;

mťt ons, van Niederkruchten uit

en via Engeland, in weken zwalken

als haringen in de ongeriefelijke registertonnen

van een Britse boot

en toen een half jaar oerwoud op Malakka

overwonnen,

voordat wij eindelijk, vanaf de 'Valentijn',

die varkensschuit,

zicht kregen op het langverwachte doel

 die prachtige Javaanse horizonnen.

 

Zo is het toch gegaan?

Zo is toch met Twee Dertien R.1.

een stukje Limburg,

 een bataljon, dat brieste van vitale kracht,

 naar Midden Java en Semarang gebracht?

 

Werd de Gombel niet een Pietersberg

 wanneer de derde compagnie,

 die der Maastrichtenaren,

 daar 'laank en breid' op ziŽ Mestreechs

 de wacht betrok?

 En als de vijfde compagnie kwam aangevaren

 met die van Sjaesberg, Nuujehage,

met die van Ubach over Worms Ė

gebeurde op die Gombel, op post Mijnstreek,

toch altijd iets enorms?

En werd hij niet een Kirchraotsjer Berg

 als die van Kirchrao zich daar nestelden

 met grensoverschrijdende woordenpracht?

 Werd dan door Hollanders, verbijsterd,

 niet Aan een buitenlandse troepenmacht

gedacht?

 

 Zo maakte Twee Dertien R.I.

op vredige momenten

Semarang tot een stad

 van puur Limburgse accenten.

En wie van ons gewond werd of door ziekte geveld

werd als oorlogsheld,

in het hospitaal van Sint Elisabeth

altijd ingebed

in het echte Limburgse mededogen

van de Maastrichtse 'zusters onder de bogen'.

 

Soekarno zelf heeft

op het toppunt van zijn macht

nog jaren van die rotswand kunnen lezen

dat ít Limburgse 'Circus Erdman' werd gevreesd

met grote vreze.

 

Maar het is niet meer de trots

op de verbleekte wapenfeiten

die Twee Dertien R.I. op deze dag

in zijn reunie-cultuur bezielt.

Wij tellen liever ons verlies:

de vrienden die ontzield,

met lijf en naam,

het Limburgs accent verbonden

Aan kampongs, waar zij onverhoeds

hun einde vonden:

Mongoehardjo, Srondol Wetan

en kampong Tembalan.

  

Het zijn voor Twee Dertien R.I.

namen die nooit verdwijnen

omdat zij, tot onze laatste man,

zullen gelden als de reliekschrijnen

van wie ons heilig zijn

en die voor eeuwig

in ons geheugen veilig zijn:

de vrienden die rusten op Thjandi

en die ons vandaag zo nabij zijn.

 

R.I.P. -- Requiescant in Pace.

 

   

Volg ons

Stichting Nationaal IndiŽ-monument 1945-1962

Postbus 1302

6040 KH  ROERMOND

Mobiel: 06 55 32 83 06

e-mail: secretariaat

© NIM